Moong Cultivation : कमी खर्चात आणि कमी वेळेत जास्त उत्पन्न हवंय का? मग मूग पिकाची शास्त्रोक्त शेती करा, लागवडीची पद्धत जाणून घ्या

मोफत मराठी बातम्यांसाठी आमचा ग्रुप जॉईन करा
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now

Moong Cultivation : मूग (Moong Crop) हे एक कडधान्य पीक आहे. मुगात भरपूर प्रथिने, जीवनसत्त्वे आणि कार्बोहायड्रेट्स आढळतात. मुगाची डाळ नमकीन आणि हलव्याच्या रूपात मोठ्या प्रमाणात वापरली जाते. जेव्हा तापमान आणि हवामान अनुकूल असते तेव्हा त्याचे उत्पादनही जास्त असते. तुम्हालाही कमी खर्चात आणि कमी वेळेत जास्त उत्पन्न (Farmer Income) मिळवायचे असेल तर तुमच्यासाठी मूग लागवड (Moong Farming) हा सर्वोत्तम पर्याय ठरणार आहे.

मूग लागवडीसाठी योग्य माती आणि हवामान

मुगाच्या लागवडीसाठी (Farming) ओलसर आणि उष्ण हवामान चांगले आहे. रोपांच्या वाढीसाठी इष्टतम तापमान 25-32 डिग्री सेल्सियस आहे. यासाठी चिकणमाती व वालुकामय जमीन चांगली आहे. ज्याचे pH मूल्य 7.0 ते 7.5 पर्यंत असावे. मूग लागवडीसाठी 75-90 सेमी पावसाची गरज असते.

शेतीची तयारी

खरीप पिकासाठी (Kharif Crops) माती फिरवणाऱ्या नांगराने एकवेळ नांगरणी करावी. यानंतर पाऊस सुरू होताच देशी नांगर किंवा मशागतीने 2-3 वेळा नांगरणी करावी. या लेव्हलनंतर पॅट लावून फील्ड तयार करा. वाळवी रोखण्यासाठी पहिल्या किंवा दुसऱ्या मशागतीच्या वेळी क्लोरपायरीफॉसची फवारणी करावी.

उन्हाळ्यात मूग लागवडीसाठी रब्बी पिकांची काढणी झाल्यानंतर लगेच शेतात नांगरणी करावी. ते 4-5 दिवसांनी केले पाहिजे. देशी नांगरणे नांगरणी करावी आणि नांगरणी करून शेत समतल करावे. त्यामुळे शेतात योग्य आर्द्रता राखली जाते. असे केल्याने बियांची उगवण चांगली होते.

मूग पेरणीची वेळ

जर तुम्हाला उन्हाळ्यात मुगाची लागवड करायची असेल तर मार्चच्या पहिल्या आठवड्यापासून शेवटच्या आठवड्यापर्यंत मूग पेरा. खरीप हंगामात मुगाची पेरणी जूनच्या शेवटच्या आठवड्यात आणि जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात करावी.

मुगाच्या सुधारित जाती

टोंबे जवाहर मूग-3

जवाहर मूग 721

HUM

पुसा विशाल

pdm 11

पेरणीची पद्धत

मुगाची ओळीत पेरणी केल्यास उत्पादन चांगले मिळते. सीड ड्रिल मशीनने पेरणी सुमारे 30 सें.मी. अंतरावर करा. उन्हाळ्यात झाडांमधील अंतर 20 ते 25 सेमी ठेवावे. बियाण्याची खोली 5-7 सेमी ठेवा.

मूग लागवडीतील खत व्यवस्थापन

पेरणीपूर्वी नायट्रोजन व स्फुरद फवारावे. पोटॅशियमची कमतरता असलेल्या भागात पोटॅशचा वापर करा. चांगल्या उत्पादनासाठी, शेतात कोणतेही खत घालण्यापूर्वी माती परीक्षण करून घ्या. पोषक तत्वांची कमतरता असल्यास योग्य पोषक तत्वे शेतात टाका.

मूग पिकासाठी सिंचन व्यवस्थापन

जाणकार लोकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पावसाळ्यात मूग पिकाला जास्त सिंचनाची गरज नसते. जमिनीतील ओलाव्याच्या आधारे सिंचन आवश्यक आहे. पहिले पाणी फुले येण्यापूर्वी व दुसरे पाणी शेंगा तयार होण्याच्या वेळी द्यावे. वसंत ऋतूमध्ये, सिंचन दरम्यान 10 ते 15 दिवसांचे अंतर ठेवावे. हलके पाणी द्यावे व शेतात पाणी साचणार नाही याची काळजी घ्यावी.

मूग काढणी आणि मळणी

मुगाचे पीक साधारण 70 दिवसात परिपक्व होते. जर बीन्स पिकल्यानंतर हलके तपकिरी किंवा काळे होऊ लागले तर समजायचं की बीन्स कापण्यासाठी तयार आहेत. 2-3 वेळा काढणी करा. नंतर रोपासह पीक कापून टाका.  कापल्यानंतर, रोप पूर्णपणे कोरडे करा. सुकल्यानंतर, आपण इच्छित असल्यास, आपण त्यास काठीने मारून मळणी करू शकता बैलांच्या साहाय्याने देखील मळणी केली जाते. मळणीसाठी थ्रेशर मशीनचा देखील उपयोग केला जातो.

शेती हवामान आणि बाजारभाव विषयक बातम्या मोफत वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा

Leave a Comment