Agriculture News : सावधान! तुम्ही वापरत असलेले युरिया, डीएपी आणि सुपर फास्फेट बोगस तर नाही ना; ‘या’ पद्धतीने एका मिनिटात ओळखा ओरिजिनल खत 

मोफत मराठी बातम्यांसाठी आमचा ग्रुप जॉईन करा
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now

Agriculture News : शेतीमध्ये (Farming) शेतकऱ्यांना रासायनिक खतांसाठी सर्वाधिक गुंतवणूक करावी लागते. मशागत, बियाणे आणि सिंचनाच्या तुलनेत खताचा खर्च सर्वाधिक आहे. देशात सेंद्रिय शेतीला चालना देण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत मात्र सेंद्रिय शेती करण्यासाठी सेंद्रिय खते भारतात अजूनही नगण्य मिळतात, ही वस्तुस्थिती नाकारता येत नाही. त्यामुळे चांगले उत्पादन घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना दरवर्षी डीएपी, झिंक सल्फेट, युरिया, एमओपी ही रासायनिक खते (Chemical Fertilizer) शेतात टाकावी लागतात.

त्यामुळे रासायनिक खतांची (Fertilizer) मागणी नेहमीच असते. मात्र शेतकऱ्यांच्या या अडचणीचा फायदा भेसळखोर घेतात आणि बनावट किंवा निकृष्ट खताची विक्री करून शेतकऱ्यांचा (Farmer) मोठा घात करतात. अशी फसवणूक टाळण्यासाठी आज आम्ही बोगस किंवा निकृष्ट दर्जाची खते कशा पद्धतीने ओळखायची याविषयी बहुमूल्य माहिती घेऊन हजर झालो आहोत. चला तर मग वेळ न दवडता जाणून घेऊया या विषयी सविस्तर.

युरियाची चाचणी कशी करावी?

कृषी तज्ज्ञांच्या मते, शेताची सुपीकता आणि जमिनीची रोग प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी युरियाचा (Urea) मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. युरिया बनावट आणि भेसळयुक्त असण्याची शक्यताही जास्त आहे. त्यामुळेच युरिया खरेदी करताना शेतकऱ्यांनी आधी त्याचे दाणे पांढरे, चमकदार आणि एकसारखे गोल आहेत का हे तपासावे? दुसरी चाचणी त्याच्या विद्राव्यतेसाठी केली पाहिजे.

जर युरिया खरा असेल तर ते पाण्यात सहज विरघळेल आणि द्रावणाला स्पर्श केल्यावर थोडासा थंडावा येईल. तिसऱ्या प्रकारच्या चाचणीसाठी युरिया ग्रॅन्युल्स गरम तव्यावर ठेवाव्यात. तव्यावर पडताच ते वितळायला सुरुवात झाली आणि ज्वाला जास्त झाल्यावर तव्यावर कोणतेही अवशेष शिल्लक राहिले नाहीत, तर समजून घ्या की युरिया खरा आहे. पण मंद आचेवर गरम केल्यावर दाणे फुगलेले दिसले तर युरिया बनावट किंवा भेसळ आहे असे समजावे.

DAP ची शुद्धता कशी तपासायची?

रासायनिक खतांमध्ये युरिया नंतर, शेतकरी सर्वात जास्त वापरतात ते डीएपी म्हणजेच डाय-अमोनियम फॉस्फेट. युरियानंतर पिकांमध्ये सर्वाधिक रासायनिक खत वापरले जाते ते म्हणजे डीएपी. डीएपीचे दाणे कडक, तपकिरी, काळे आणि बदाम रंगाचे असतात. त्यातील काही दाणे खैनीप्रमाणे तळहातावर घासल्याने अतिशय उग्र वास येतो, जो वास घेण्यास असहाय्य आहे. दुस-या चाचणी पद्धतीनुसार, डीएपीचे ग्रॅन्युल स्लो-हिटिंग पॅनवर ठेवल्यास मूळ डीएपीचे ग्रॅन्युल फुगतात.

अस्सल सुपर फॉस्फेटची चाचणी कशी करावी

सुपर फॉस्फेटचा वापर शेतात आणि पिकांमध्येही मोठ्या प्रमाणात होतो. याचे दाणे कडक, दाणेदार, तपकिरी-काळे आणि बदाम रंगाचे असतात. नखांनी तोडल्यावर ते तुटत नाही. सुपरफॉस्फेट हे पावडरसारखे स्वरूपात असते. तव्यावर गरम केल्याने दाणे फुगत नाहीत. म्हणजे सुपर फॉस्फेटचे दाणे गरम केल्यावर फुगले तर समजावे की दुकानदाराने आपली फसवणूक केली आहे.

शेती हवामान आणि बाजारभाव विषयक बातम्या मोफत वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा

Leave a Comment